नेहमीची येतो दुष्काळ (Draught is routine)

“नेहमीची येतो पावसाळा” तसे आता “नेहमीची येतो दुष्काळ” असे म्हणायची वेळ आली आहे.

दर ३-४ वर्षांनी एक लहानसा दुष्काळ आणि दर १०-१२ वर्षांनी एक भयावह दुष्काळ, हे असे दुष्टचक्र प्रस्थापित होत आहे. बरं, अशा वेळी सरकार, विरोधक अथवा अन्य कोणाला दोष देऊन उपयोग होत नाही. कारण पाण्याची कमतरता भरून काढणे खिशातून नोटा काढण्याएवढे सोपे नाही. अर्थातच सरकारी दूरदृष्टीचा आणि आत्मीयतेचा अभाव हि गंभीर बाब आहे. परंतु ह्यामध्ये जनतेची, म्हणजेच आपली, काहीच चूक नाही का?

सोपे उदाहरण घ्या,

पूर्वी प्रत्येक शेताला मोठाल्या ताली घातलेल्या असायच्या. आता कुठे आहेत. १ फुटाचा बांध सुद्धा नको वाटतो. अजून बघायचे झाले तर बांधावरील झाडे. संपूर्णपणे गायब झाले आहेत. का? का तर त्यामुळे शेतात ओसावा पडतो. किती क्षेत्र? अगदी नगण्य असे. परंतु असा दुष्काळ पडल्यावर किती क्षेत्र रिकामे पडते? गावांची अवस्था मसनवटयापेक्षा भयानक आहे. रस्त्याच्या कडेला झाडे नाहीत, त्यामुळे पावसाने पडणारे पाणी वाहून तर जातेच पण सोबतच मातीही जाते. शेतांची अवस्था काही वेगळी नाही.

बरं आमच्यासारखा काही बोलला तर त्याला सरळ सुनावले जाते “तुम्हाला काय कळते त्यातले. आमचे अवघे आयुष्य गेले ह्याच्यात. पावसापुढे कोणाचे काही चालत नाही. सरकारने धरणाचे पाणी दिले पाहिजे.”

ह्या सगळ्या प्रश्नांना एकच उत्तर आहे:
प्रत्येक नागरिकाला स्वतःच्या जबाबदारीची जाणीव व्हायला पाहिजे.

सरकारने नक्कीच सकारात्मक भूमिका घ्यायला पाहिजे परंतु नागरिकांचा त्याला प्रतिसाद खूप महत्त्वाचा आहे.

जय भारत!

Uddhav Thakare, please work for empowerment, freedom, opportunity.

This is really sickness. They start demanding freebies whenever there is any disaster. But no contingency plan. No plan in place to empower farmers, to make them self dependent.

Lets stop this non sense once. Uddhav Thakare, I don’t support such naive demands. Every time demanding waivers, subsidies sound like beggar than self-respecting human. Where are the real demands for freedom, freedom of expression, freedom of movement, equal opportunity etc..

Jay Bharat!

पंतप्रधानांसाठी जाहीर पत्र (रक्षकच बनले भक्षक)

Read in English

प्रती,
कॉंग्रेस प्रणीत केंद्र सरकार,
भारत.

मा. पंतप्रधान महोदय,

गेल्या काही वर्षांमधील घटना आणि त्यावर तुमच्या सरकारच्या आणि परिणामी तुमच्या प्रतिक्रिया पाहिल्यावर असे दिसते कि तुम्हाला तुमच्या कामाचा विसर पडला आहे. त्या मुलभूत कामांची तुम्हाला आठवण करून देण्यासाठी, हा खटाटोप.

तुम्हाला ठरवून दिलेली मुख्य कामे:
१. नागरिकांचे व्यक्ती, संचार आणि व्यवसाय स्वातंत्र्य अबाधित राखणे
२. सर्वांना समान न्याय मिळवून देणे
३. अंतर्गत आणि बाह्य शत्रुंपासून जीवन आणि मालमत्तेची सुरक्षा करणे
४. समान संधी (त्यासाठी पायाभूत सुविधांचा विकास) मिळवून देणे
ह्यासोबतच, प्रत्येक पै-न-पै चा हिशेब देणे आणि विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे देणे.

वर ठरवून दिलेली कामे इमाने-इतबारे करण्याची शपथ घेतलेली असताना, खेदाची गोष्ट म्हणजे, तुम्ही ह्यातील एकही गोष्ट देऊ/पाळू शकला नाहीत. ह्याची नमुनादाखल खाली काही उदाहरणे दिली आहेत. क्रमशः

१. मागे एका व्यंग चित्रकाराने चित्र काढले म्हणून तुमच्याच कुठल्यातरी नियमानुसार त्याला अटक केली, अटक करणाऱ्यांवर काहीच कारवाई नाही.
२. महाराष्ट्र आणि आसाम मध्ये दुसऱ्या राज्यांमधून आलेल्या नागरिकांच्या जीवन आणि मालमत्तेचे नुकसान झाले, कोणावर काहीच कारवाई नाही.
३. समान न्याय दूरच राहिला परंतु देशाची संपत्ती लुटून भ्रष्टाचार करणाऱ्या तुमच्याच सहकाऱ्यांना साधे निलंबित सुद्धा केले नाही.
४. राजधानी सहित संपूर्ण देशभरात महिलांवरील अत्याचार, लुटमार आदींची परिसीमा झालेली असताना तुमच्याकडून काय पाऊल उचलले गेले? काहीच नाही याउलट, नको त्या विषयांवरून तुमच्या सहकाऱ्यांनी प्रसार माध्यमांमधून गदारोळ उठवून देशात अशांतंता निर्माण करण्याचे प्रयत्न केले.
५. सीमारेषा ओलांडून येउन काही दहशतवाद्यांनी देशाला वेठीस धरले, तुम्ही काय केले? तर त्या देशासोबत क्रिकेटच्या माध्यमातून चर्चा वाढवली.
६. एवढेच नाही तर त्या देशाने आपल्या सैनिकांना शांतंता रेषेजवळ अमानवीय रीतीने छळ करून मारले आणि एका सैनिकाचे शीर पळविले. तुमच्या सहकाऱ्यांनी देशप्रेमाच्या नावाखाली अतिरेक करू नका असे आम्हालाच सुनावले. एवढ्यावर न थांबता देशाला विरोधी पक्षापासून जास्त धोका आहे असे जाहीर प्रकटन करायला सुरुवात केली.
७. अशा परिस्थितीमध्ये गृहमंत्र्यांनी देशाची चिंता करायची सोडून बेछूट आणि बिन-बुडाचे युक्तिवाद सुरु केले कि ‘हिंदू दहशतवाद’ फोफावला आहे. खरच का? तसे असते तर ८०% हिंदू जनतेने जगभर हाहाकार माजवला असता. जगातील सर्वात सृजनशील आणि सहिष्णू समाजालाच दुषणे लावायला सुरुवात केली.
८. आम्हाला ग्रामीण भागात पिण्याच्या पाण्याची भ्रांत असताना काही शहरांमधून पाण्याचा भल्या मोठ्या प्रमाणावर अपव्यय होताना दिसतो. तुम्ही काय पाऊले उचलली?
९. सर्वसाधारण गरीब जनतेला दर्जेदार शिक्षण आणि आरोग्य सुविधा उपलब्ध नाहीत. तुम्ही काय केले? प्रत्येक वेळी एक नवीन योजना काढून भ्रष्टाचाराचे कुरण तयार केले. आणि नंतर रीतसरपणे विसरून जाता किंवा दुर्लक्ष करता.
१०. तुम्हाला जर कोणी प्रश्न विचारला, हिशोब मागितला तर तुम्ही आम्हाला अटक करता नाही तर आयकर विभागाकडून तपासाचा ससेमिरा नाहक मागे लावता. असे डूख धरून सूड बुद्धीने काम करायला आणि भाऊ-बंधकी निभवायला तुमची निवड केलीय का?
११. एका वकिलाने सर्वोच्च न्यायालयात सरकारच्या विरोधी बाजू घेतली; म्हणून, तुमच्याच कोण्या एका सहकाऱ्याने पोलिसांकडून त्या वकिलाच्या भावाला शनिवारी मध्यरात्री अटक केली आणि तुरुंगात बेदम मारहाण केली.

एवढे सगळे झाल्यावर, इतक्या सगळ्या चुका केल्यावर तुम्हाला हे काम करण्याची अजूनही संधी का द्यावी? संविधान आणि नागरिकाच्या सार्वभौमत्त्वाचा अनादर केला म्हणून तुमच्यावर अविश्वास ठराव का ठेवू नये?

आणि हो हे पत्र वाचल्यावर हा कोण, मला माझे काम सांगणारा? असा विचार चुकुनही करू नका कारण, मी, तुमचा मालक, ह्या देशाचा सार्वभौम नागरिक आहे.

जय भारत!
- एक जागसुक नागरिक.

औदुंबर – बालकवी

ऐल तटावर पैल तटावर हिरवळी घेऊन
निळासावळा झरा वाहतो बेटाबेटांतुन

चार घरांचे गाव चिमुकले पैल टेकडीकडे
शेतमळयांची दाट लागली हिरवी गर्दी पुढे

पायवाट पांढरी तयातून अडवी तिडवी पडे
हिरव्या कुरणांमधुन चालली काळया डोहाकडे

झाकळूनी जल गोड काळिमा पसरी लाटांवर
पाय टाकु नी जलात बसला असला औदुंबर

- बालकवी त्र्यंबक बापुजी ठोंबरे

मराठी विषयी माहिती

Suresh Bhat

१. पूर्वी अफ़गाणिस्तान ते कन्याकुमारी व बडॊदा ते बंगाल असे मराठी राज्य पसरले होते.

२. मराठी राजा छ. शिवाजी महाराजांनीच देशातील परकीय राजवटीला छेद दिला आणि दिल्लीवर मराठी माणसाचा दबदबा निर्माण केला.

३. झाशीच्या राणी लक्ष्मीबाई नेवाळकर यांनी हिंदीत नव्हेतर मराठीतच ”मी माझी झाशी देणार नाही” असे म्हटले आहे. तात्या टोपे आणि राणी लक्ष्मीबाई यांनी १८५७ च्या उठावात मोलाची भूमिका बजावली.

४. देशात स्त्रियांच्या शिक्षणासाठी पहिली चळवळ महात्मा फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांनीच उभा केली.

५. महात्मा फुल्यांपासून ते अण्णा हजारेंपर्यंत मराठी समाज सुधारकांनी वेळप्रसंगी प्राणांची तमा न बाळगता देशासाठी सर्वस्व अर्पण केले.

६. महाराष्ट्राच्या उभारणीसाठी १०५ मराठी बांधवांनी हौतात्म्य पत्करले.

७. देशाच्या आर्थिक उत्पन्नातील सर्वाधिक वाटा महाराष्ट्राचा आहे.

८. सांगली व कोल्हापूरमधील मराठी माणसांचे चांदी शुद्ध करण्याचे कारखाने भारतातील महत्वांच्या शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आहेत. त्यांचा या व्यवसायात फ़ार मोठा वाटा आहे.

९. मराठी साहित्य संमेलने १०० वर्षांहून अधिक काळापासून अखंड सुरु आहेत हाही एक विक्रमाच आहे. (कन्नड आणि उर्दू याही भाषांची साहित्य संमेलने होतात पण ती एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित नाहीत.)

१०. कराचीत(पाकिस्तान) नारायण जगन्नाथ विद्यालय मराठी शाळा असून इथले विद्यार्थी गुणवत्ता यादीत उत्तीर्ण होतात.

११. रशिया, ऑस्ट्रेलियासह अनेक देशांमध्ये ४४ मराठी रेडीओकेंद्रे आहेत.

१२. मराठी भाषेत ४८ पेक्षा जास्त साहित्यप्रकार आहेत आणि १३० पेक्षा जास्त कलाप्रकार असून हा एक जागतिक विक्रम आहे. संगणकावर कंट्रोल पॅनेलमध्ये लोकेशन इंडीया केले तर सर्व कामे मराठी किंवा इतर भारतीय भाषांमध्ये सहज करता येतात.

१३. मराठी फक्त महाराष्ट्रातच नाही तर गोवा, दिऊ-दमन, गुजरात, मध्य प्रदेश, कर्नाटक, छत्तीसगढ, दादरा नगर हवेली इ. मधेही मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते.

१४. मराठी हि दिऊ-दमन, दादरा नगर हवेली, गोवा ह्या इतर प्रदेशांमधेही सह-राज भाषा म्हणून मान्य आहे.

१५. मराठी मध्ये ४२ हून अधिक पोटभाषा आहेत.

१६. मराठी भाषा बोलणाऱ्यांची संख्या देशात ४ थ्या तर जगात १५ व्या क्रमांकाची आहे.

जय महाराष्ट्र! जय भारत!

श्रावणमासी हर्षमानसी

श्रावण मास

श्रावणमासी हर्षमानसी हिरवळ दाटे चोहिकडे
क्षणात येती सरसर शिरवे क्षणात फिरुनी ऊन पडे

वरती बघता इंद्रधनुचा गोफ दुहेरी विणलासे
मंगल तोरण काय बांधले नभोमंडपी कुणी भासे

झालासा सूर्यास्त वाटतो, सांज -अहाहा तो उघडे
तरुशिखरांवर उंच घरांवर पिवळे पिवळे ऊन पडे

उठती वरती जलदांवरती अनंत संध्याराग पहा
सर्व नभावर होय रोखिले सुंदरतेचे रुप महा

बलाकमाला उडता भासे कल्पसुमांची माळचि ते
उतरुनि येती अवनीवरती ग्रहगोलचि की एकमते

फडफड करुनि भिजले अपुले पंख पाखरे सावरती
सुंदर हरिणी हिरव्या कुरणी निजबाळांसह बागडती

खिल्लारे ही चरती रानी गोपही गाणी गात फिरे
मंजूळ पावा गाई तयांचा श्रावण महिमा एकसुरे

सुवर्ण चंपक फुलला विपिनी रम्य केवडा दरवळला
पारिजातही बघता भामा रोष मनीचा मावळला

सुंदर परडी घेऊनि हाती पुरोपकंठी शुध्दमती
सुंदर बाला या फुलमाला रम्य फुले पत्री खुडती

देवदर्शना निघती ललना हर्ष मावे ना हृदयात
वदनी त्यांच्या वाचून घ्यावे श्रावण महिन्याचे गीत

-बालकवी (श्री. त्र्यंबक बापुजी ठोंबरे)

निसतच म्हणतो धरणी माय

अरं धरणी मातेचं रडनं अन दुखनं समजून घे मेरे भाय ।

निसतच म्हणतो धरणी माय पण तिच्यासाठी करतो काय ॥

दिसल ती जमीन कसून घेतो रस समदा शोषून घेतो ।

माय मरू दे, माय मरू दे, फायद्याची सामाद्यांनाच झाली घाय ॥

निसतच म्हणतो धरणी माय पण तिच्यासाठी करतो काय ॥

कारखान्याच्या चिमणीतून काळा धूर भस्सा भस्सा वरतून समदं पेटत चाललंय खालून पाण्याचा उपसा ।

वर्षाची बारा महिनं कडक उन्हात जाय ॥

निसतच म्हणतो धरणी माय पण तिच्यासाठी करतो काय ॥

ग्लोबल वार्मिंग वाले म्हणत्यात हळू जरा धीर आम्हाला काहीच ऐकू येत नाही कान आमचे बधीर ।

अरं तापत चालायचं धरणी मायाच डोक,  छाती, पोट अन पाय ॥

निसतच म्हणतो धरणी माय पण तिच्यासाठी करतो काय ॥

असंच चालू राहिलं तर आपली काय खैर नाय उद्या चालून आपलं पोरगं विचारल “बाबा बाबा हिरवळ म्हंजी काय” ।

अरं उठ, अरं उठ वाचवं आपल्या आईला झटकून हात अन पाय ॥

निसतच म्हणतो धरणी माय पण तिच्यासाठी करतो काय ॥

स्रोत: हुप्पा हुय्या

जय भारत!

संस्कृत तथा संस्कृति – एक विनम्र निवेदन [UPDATED]

Reproducing as it from Satyameva-Jayate, And thanks to Sh Shantanu Bhagwat for alerting and taking the effort.

*******************************************************************************************************

Dear friends, kindly consider translating this short message in your own language and circulate it amongst your friends…It would help us to spread awareness on this important issue and do our bit to keep Sanskrit alive…I have already included the message in Hindi, Marathi and English below…please also have a look at Practical Sanskrit (also on facebook) and Samskrita Bharati

*** Request in Hindi ***

प्रिय मित्रों,

जैसे की आप ओ ज्ञात होगा, भारत की जन गणना अब अंतिम चरण में हैं | इस  इस माह जन गणना अधिकारी पुनः आपके पास आकर आपकी तथा आपके परिवार की जानकारी की पृष्ठी कर, आपका पंजीकरण करेंगे |

यह जानकारी देते समय आप अपनी मातृभाषा के साथ-साथ “ज्ञात भाषाओ” में संस्कृत भाषा का उल्लेख करना न भूलें | विचार करें, तो हम अपनी दिनचर्या में संस्कृत भाषा का प्रयोग कई बार करतें हैं – प्रातः ईश्वर-स्मरण अथवा मंत्रोच्चार से ले कर सायं-कालीन आरती के समय तक |  इसके अतिरिक्त महाशिवरात्रि, कृष्ण जन्माष्टमी, नवरात्रि व गणेशोत्सव जैसे अनेक अवसरों पर मंगलमयी मंत्र तथा श्लोकोंका पठन-मनन करते हैं |

संस्कृत भाषा को जीवित रखना हमारे हाथों में हैं | पिछले जन गणना सर्वेक्षण में संस्कृत जाननेवालों की संख्या घाट कर केवल कुछ सहस्त्र ही थी | हमें आशंका है की इस कारण इसे “मृत भाषा” घोषित किया जा सकता हैं | भाषा मृत घोषित होने पर उसके संवर्धन तथा विकास हेतु किसीभी प्रकार की निधि नहीं दी जाती – न ही उसे प्रचार-प्रसार में सरकार कोई सहायता करती है | ऐसी स्थिति में यह प्राचीन, पवित्र व भारतीय संस्कृति की आधारशिला-रुपी दैव-भाषा सदैव के लिए इतिहास की पृष्ठभूमि में लुप्त हो जाएगी |

हमारा अनवरत प्रयास ही इस भाषा को जीवित रख सकता हैं | आज संस्कृत की इस अवस्था के लिए हम सब उत्तरदायी हैं | परन्तु अब भी समय है | जब भी संभव हो, इस भाषा का प्रयोग करें व अपने परिवार तथा मित्रगणों में उसे प्रोत्साहना दें और यह सन्देश अधिकाधिक भारतीयों तक पहुँचाने का प्रयास करें | धन्यवाद |

|| नमो भारतं, नमो संस्कृतं ||

*** Request in Marathi ***

मित्रांनो ,

भारताची जनगणना आता अंतिम टप्प्यात आली आहे आणि या महिन्यात स्वयंसेवक पुन्हा एकदा तुमच्या कडे येतील तुमची आणि तुमच्या कुटुंबियांची माहिती परत घेतली आणि नोंदवली जाईल.

माहिती भरतांना तुमची मातृभाषा जी काही असेल ती तुम्ही लिहाल पण “अवगत असलेल्या भाषा” मध्ये संस्कृत भाषा न विसरता लिहा. आणि खंर बघाल तर पूर्ण जरी नाही तरी आजही आपण ती भाषा वापरतो.संध्याकाळी दिवेलागणीला म्हंटली जाणारी स्त्रोत्रे किंवा गणपतीच्या दिवसातहोणारी सहस्त्र आवर्तने अगदी देवाच्या पूजेत किंवा लग्नात म्हंटले जाणारे मंगलमय श्लोक सगळे आपल्याला माहिती आहेत काही पाठ आहेत.

हि भाषा जिवंत ठेवणं आता आपल्या हातात आहे. कारण मागील सर्वेक्षणातसंस्कृत माहिती असलेल्या लोकांची संख्या केवळ काही हजारात आहे आणित्यामुळे तिला मृत भाषा घोषित केले जावू शकते. उलटपक्षी अरबी, फारसीमाहिती असलेले लोक बरेच जास्ती आहेत कारण काही राज्यात अगदी ठरवूरह्या भाषा पत्रकात भरल्या आहेत. मृत भाषा घोषित झाली की त्या भाषेच्याउत्कर्षासाठी कुठलाही निधी दिला जात नाही. आणि मग आपली ही पुरातन आणि पवित्र भाषा कायम स्वरूपी काळाच्या पडद्याआड जाईल.

तुमचा जाणीवपूर्वक केलेला प्रयत्न ह्या भाषेला जिवंत ठेवू शकतो. आजआपल्याच भाषेवर ही वेळ येण्यास आपण सगळेच जबाबदार आहोत पणअजून वेळ गेली नाही. जेवढी जमत असेल तेवढी गम्मत म्हणून का होईनावापरा जर तुम्हाला हा विचार पटत असेल तर जरूर आपल्या मित्रांना सुद्धा सांगा.

|| नमो भारतं, नमो संस्कृतं ||

*** Request in English ***

Dear friends,

As you know, the Indian census is in its final stages and census officials will visit you once again to verify your details and register your household.

When filling in the information related to languages, please do not forget to mention “Sanskrit” amongst the additional languages spoken/known. If you pause to think, you probably use “Sanskrit” several times during the day – from the time of your morning prayers to the lighting of lanp in the evening. And of course Sanskrit mantras and shlokas are an inseparable part of major sacred festivals including MahaShivRatri, ShriKrishna JanmAshtami and NavRatri.

It is in our hands to keep Sanskrit alive. The last census revealed the number of Sanskrit speakers to be fewer than thousand. There is a possibiliy that based on these dwindling numbers, Sanskrit might be declared a dead language. If this happens, it is likely to loose state support, grants and funds for further development. In such a situation, this ancient and sacred language might be lost forever.

We should strive to ensure this does not happen. We ourselves are responsible for the situation in which Sanskrit finds itself today. But we still have time. Please use this language whenever possible and please try and spread this message amongst your friends and family.

|| namo Bharatam, namo Sanskritam ||

***** Request in Nepali *****

प्रिय मित्रहरु !
तपाँईहरुलाई थाहा नै छ होला की भारतको जन गणना अब अन्तिम चरणमा छ । यो महिनामा जन गणना अधिकारी पुनः तपाँईहरुको धरधरमा आएर जानकारी को पुष्टि गरेर पञ्जीकरण गर्नेछन्।

यो जानकारी दिँदा समयमा आफ्नो मातृभाषाको साथसाथमा “ज्ञात भाषाहरु” मा संस्कृत भाषाको उल्लेख गर्न न भूलौं । विचार गर्नुहोस ! हामी आफ्नो दिनचर्यामा संस्कृत भाषाको प्रयोग धेरै पटक गर्छै – प्रातः ईश्वर-स्मरण अथवा मन्त्रोच्चारदेखि सायं-कालीन आरतीको समय सम्म । यस्को अतिरिक्त महाशिवरात्रि, कृष्ण जन्माष्टमी, नवरात्रि र गणेशोत्सव जस्ता अनेक अवसरमा पर मङ्गलमयी मन्त्र तथा श्लोकहरु पठनमनन गर्छैं ।

संस्कृत भाषालाई जीवित राख्ने काम हाम्रो हातमा छ । पहिलाको जन गणना सर्वेक्षणमा संस्कृत जानेहरुको की सङ्ख्या घटेर केवल केहि सहस्त्र मात्र भयो । हाम्रो आशङ्का के छ भने यो कारणले संस्कृतलाई “मृत भाषा” घोषित गर्न पनि सक्छन् । भाषा मृत घोषित भएपछि यस्को संवर्धन तथा विकास हेतु केहिपनि प्रकारको निधि दिईदैन – र सरकार पनि यस्को प्रचारप्रसारमा सहायता गर्दैन । यस्तो स्थितिमा यो प्राचीन, पवित्र र भारतीय संस्कृतिको आधारशिला रुपी दैव भाषा सधैकोलाई इतिहासको पृष्ठभूमिमा लुप्त हुनेछ ।

हाम्रो अनवरत प्रयत्नले यो भाषालाई जीवित रख्न सक्छैं ।आज संस्कृतको यो अवस्था हुनुमा हामि सबै उत्तरदायी छौं । परन्तु अहिले पनि समय छ । सम्भव भएसम्म यो भाषाको प्रयोग गरौं र आफ्नो परिवार तथा मित्रगणमा यस्लाई प्रोत्साहना दिउँ र यो सन्देश अधिकाधिक भारतीयहरुसम्म पुर्‍याउन प्रयत्न गरौं । धन्यवाद ।

*** Translation into Telugu ***

ప్రియమైన మిత్రులారా,

భారతీయ జనగణన చిట్టచివరి దశలో ఉందని, గణనాంక అధికారులు మరొక్కసారి మిమ్ములను కలిసి మీ వివరాలను తెలుసుకొని నమోదు చేస్తారన్న విషయం మీకు తెలిసే ఉంటుంది.

భాషలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని నింపుతున్నప్పుడు, ‘ఇతర భాషల ‘ వివరాలలో ‘సంస్కృతాన్ని ‘ చేర్చడం మరచిపోకండి. మన దైనందిన జీవితంలో సంస్కృతానికి వాడుకలేదన్నది మనలో చాలామందికి ఉన్న అపోహ. కానీ, మనమొక్కసారి ఆలోచిస్తే, ప్రొద్దున్న చేసే ఈశ్వర ప్రార్ఢన నుంచీ సాయంత్రం సంధ్యా దీపాన్ని వెలిగించే వరకూ రోజులో మనం ఎన్నోసార్లు సంస్కృతాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాము. సంస్కృత మంత్రాలు, శ్లోకాలు, మహాశివరాత్రి, జన్మాష్టమి, నవరాత్రి వంటి పండుగలన్నింటిలో స్మరించుకుంటూనే ఉంటాము.

మన సంస్కృత భాషని రక్షించుకోవడం మన చేతులలో ఉంది. క్రిందటి గణనాంక వివరాల ప్రకారం, ఈ దేవ భాషని మాట్లాడే వారి సంఖ్య వెయ్యి లోపే ఉంది. ఈ విధంగా సంఖ్య తగ్గడం ద్వారా, సంస్కృత భాషని మృత భాష గా ప్రకటించే పరిస్థితి కనబడుతోంది. ఇదే జరిగితే భాషాభివృధ్ధికై ప్రభుత్వం నుండి వచ్చే నిధులు, గ్రాంట్లు నిలిచిపోతాయి. ప్రాచీనమైన, పవిత్రమైన, మన భారతీయ సంస్కృతికి మూలాధారమైన మన దేవ భాషని శాశ్వతంగా కోల్పోతాము.

ఈ విధంగా జరగకుండా చూసుకోవలసిన బాధ్యత మనందరిపైనా ఉంది. సంస్కృత భాషకి ఈ గతి పట్టడానికి మనందరమే కారణము. కానీ ఇంకా సమయం మించిపోలేదు. అమృతతుల్యమైన మన భాషని వీలైనంతగా వినియోగిద్దాం, ఈ సందేశాన్ని మన స్నేహితులకూ, హితులకూ, కుటుంబ సభ్యులకూ అందిద్దాం.తద్వారా మన అత్యంత ప్రాచీనమైన భాషని కాపాడుకుందాం.

నమో భారతం, నమో సంస్కృతం.

*** Translated into Gujarati ***

સંસ્ક્રુત અને સંસ્ક્રુતિ – એક નમ્ર નિવેદન

પ્રિય મિત્રો,

આપણા બધાને જાણકારી છે, કે ભારત મા વસ્તી ગણત્રી આખરી તબ્બકામાં છે. આ મહિનામાં વસ્તી ગણત્રીના અઘિકારી ફરી પાછા તમારા નિવાસસ્થાને આવીને તમારા પરિવારના સદસ્યની નોંધણી કરશે.
ભાષા સંબંધિત જાણકારી આપતી વખતે “વસ્તી ગણત્રી પત્રકમાં” આપ આપણી માતૃભાષાની સાથે-સાથે “અન્યભાષાઓમાં” સંસ્ક્રુત ભાષાનુ ઉલ્લેખન કરવાનુ ન ભૂલશો. વિચાર કરિએ તો આપણે આપણી દિનચર્યામા સંસ્ક્રુત ભાષાનુ ઘણી વાર ઉપયોગ કરીએ છે. જેમકે સવારે અને સાંજ ભગવાન પાસે દીવો અને પ્રાર્થના કરતી વખતે, તેમજ શ્લોક અને મંત્રોના ઉચ્ચારણમાં પણ સંસ્ક્રુત ભાષા જ બોલીયે છે. મોટા ભાગના મુખ્ય તહેવારો જેવાકે મહાશિવરાત્રી, જન્ષ્મટમી અને નવરાત્રી સાથે સંસ્ક્રુતભાષા તથા સંસ્ક્રુતી જોડાયેલ છે.

સંસ્ક્રુત ભાષાને જીવંત રાખવી એ આપણા હાથમાં છે. પાછલી જનગણત્રીના પરિણામમાં સંસ્ક્રુત ભાષા જાણનારની સંખયા હજાર થી પણ ઓછી જોવા મળી હતી. એના પરિણામ સ્વરુપે સંસ્ક્રુત ભાષા “મૃત ભાષા” ઘોષિત થવાની શક્યતા ધરાવે છે. તેથી સંસ્ક્રુત ભાષાના વિકાસ અને પ્રચાર અર્થે મળતી તમામ સરકારી અને આર્થિક સુવિધાઓ મળતી બંધ થવાની સંભાવના રહે છે. અવિ સ્થિતિમાં આ પ્રાચીન, પવિત્ર અને ભારતીય સંસ્ક્રુતિની આધારશિલા-રૂપી દૈવી ભાષા સદેવ માટે ઇતિહાસની પ્રુષ્ટભૂમી પરથી લુપ્ત થઇ જશે.

આપણા અનાવરત પ્રયાસથીજ આ ભાષાને જીવંત રાખી શકાસે. આજે સંસ્ક્રુત ભાષાની આવી અવસ્થા માટે આપણેજ જવાબદાર છે. હજી પણ સમય છે. જ્યારે પણ સંભવ થાય ત્યારે સંસ્ક્રુત ભાષાનો ઉપયોગ કરવો અને પરિવાર તથા મિત્રજનો ને સંસ્ક્રુત ભાષાનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવુ. આ સંદેશ દરેક ભારતીય સુધી પહોંચાડવાની નમ્ર વિનંતિ.

ધન્યવાદ,

|| નમો ભારતમ્, નમો સંસ્ક્રુતમ્ ||

 

Related Posts: Is no one thinking about our classical languages?

The ridiculous extremes of pseudo-secularism and Simple Sanskrit and Great Ideas

Somewhat Related: “Our English schools are flourishing wonderfully…”  and Mathematics, History and worms eating manuscripts…

P.S. Thanks to Vijaya-ji for this thought and for sharing the Marathi version and to Sandeep for the version in Hindi. Image courtesy: Practical Sanskrit

****************************************************************************************************************************

Without getting into any kind of debate whether it is a language of masses or not. One thing I’m clear about is Sanskrit is language of Knowledge with lots of science.

Also I humbly request readers to translate into their mothertongue Marathi, Hindi, English, Gujrati, Punjabi, Rajsthani, Bangali, Telugu, Tamil, Kannada, Odiya, Kashmiri, Tulu, Urdu, Arabi, Konkani, Nepali, and any language….

If you feel for Sanskrit then spread the message. Lets Save our heritage.

|| Jai Bharat, Jai Sanskrit ||